Quỳnh Lê
Cuối đông Melbourne năm nay không còn cái lạnh cắt da quen thuộc. Trời chỉ se se, gió lướt qua như vuốt nhẹ lên vai người, và nắng cuối mùa trải một lớp vàng mỏng lên những hàng cây trụi lá. Giữa không gian ấy, thành phố khép lại một vòng quay, còn tôi thì mở ra một khoảng trời ký ức.
Ngày giỗ anh lần thứ tư đến trong một buổi chiều bình yên. Tôi cùng các con bày mâm cơm giản dị, thắp nén hương thơm để lòng mình dịu xuống. Trong làn khói bay lên, tôi thấy như anh vẫn đang ngồi đó, vẫn mỉm cười hiền lành, vẫn là điểm tựa vô hình cho mẹ con tôi.
Sau buổi giỗ, tôi thầm gọi tên “anh Thảo ơi”. Chỉ một tiếng gọi thôi mà lòng cảm thấy bình yên hơn. Gọi để vơi đi nỗi nhớ, để giữ anh gần thêm chút nữa, và để tự nhắc nhở mình rằng có những người dù đã đi xa vẫn còn ở lại bằng chính tên của họ. Và từ tiếng gọi ấy, ký ức đưa tôi trở về những ngày sinh hoạt với nhóm Community Dancing class. Tôi nhớ những buổi tối rộn ràng, khi tôi hát bài “Tôi nhớ tên anh” của Hoàng Thi Thơ giữa vòng tròn bạn bè, rồi cùng anh xoay mình trong điệu nhảy Cha Cha Cha. Tiếng nhạc, tiếng cười, bước chân… tất cả như một thước phim ngắn, đẹp đến nao lòng.
Ngày ấy, tôi nghe bài hát chỉ vì thích giai điệu dịu dàng. Trái tim còn đầy nhiệt huyết, chưa biết thế nào là mất mát, chưa hiểu nỗi nhớ có thể sâu đến mức trở thành một phần của đời người. Nhưng sau này, khi đã đi qua những mùa mưa nắng, khi đã tiễn biệt người bạn đời thân yêu vào lòng biển cả, tôi mới hiểu rằng từng câu hát ấy như khắc vào tim, như gọi dậy một miền thương nhớ không tên.
“Tôi viết tên anh trong gió, trong mây.
Tôi viết tên anh vào lòng biển lớn sông dài…”
Tôi cũng đã từng viết tên anh như thế. Không phải bằng mực, mà bằng những chuyến đi, những bài thơ, những lần đứng giữa thiên nhiên rừng núi hoang sơ hay lênh đênh trên biển cả mà gọi thầm tên anh. Anh không còn hiện diện bằng hình hài, nhưng vẫn sống trong từng nhịp thở của tôi, trong ánh trăng thanh, và trong những giây phút yên lặng mà tôi dành cho riêng anh.
Anh, người đàn ông không mang súng ra chiến trường, nhưng đã chiến đấu với đời bằng sự tử tế. Anh bảo vệ tôi khỏi những bão giông bằng sự âm thầm, bằng tình yêu không ồn ào nhưng đủ để tôi mang theo suốt đời. Anh không “oai hùng nơi chiến trường”, nhưng đã oai hùng trong trái tim tôi, người phụ nữ từng được anh yêu thương trọn vẹn.
“Tôi nhớ tên anh như nhớ tương lai
Tôi nhớ tên anh như nhớ trông ai…”
Từ đó, có những ngày tôi sống mà không có anh, nhưng chưa bao giờ tôi thôi nhớ. Nhớ không phải để níu kéo, mà để gìn giữ. Nhớ để tiếp tục sống với lòng biết ơn anh. Nhớ để viết tiếp những câu chuyện, những chuyến đi mà tôi tin rằng anh ở một nơi nào đó vẫn dõi theo, vẫn mỉm cười trong gió.
“Tôi nhớ tên anh muôn kiếp không phai”, câu hát ấy như một lời nguyện không cần ai chứng giám. Tôi không mong ai hiểu, chỉ cần tôi còn nhớ. Và tôi sẽ còn nhớ mãi, như một cách sống, một cách yêu, một cách giữ gìn sự tự do và tự trọng trong lòng người quả phụ.
Trăng cũ soi đôi bước thuở nào
Giờ anh khuất núi, bóng phai màu
Chiều rơi lặng lẽ sầu nghiêng bóng
Kỷ niệm ngọt ngào sáng trời sao
Tháng rộng, năm dài mang nỗi nhớ
Đêm sâu ngày mỏi gánh thương đau
Bơ vơ em gọi trời mây trắng
Mong giấc anh yên chốn nhiệm mầu
Quỳnh Lê
Melbourne 22.08.2026